Pomoc dla studentów z niepełnosprawnościami na UG i PG

Studenci z niepełnosprawnościami na Uniwersytecie Gdańskim (UG) oraz Politechnice Gdańskiej (PG) mają prawo do szerokiego pakietu wsparcia: stypendium specjalnego (od 800 do 1600 zł miesięcznie w roku akademickim 2026/2027), bezpłatnego asystenta dydaktycznego, dostosowania formy egzaminów (np. wydłużenia czasu o 50%), a także do transportu czy dostosowanych akademików.

O pomoc mogą ubiegać się osoby posiadające aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lub dokument równoważny), bez względu na dochód w rodzinie. Formalności na obu uczelniach załatwia się elektronicznie – przez portal USOSweb (UG) lub Moja PG (PG) – przy wsparciu dedykowanych jednostek uczelnianych.

Dwie uczelnie, jedno miasto – gdzie szukać wsparcia?

Systemy wsparcia na UG i PG różnią się strukturą i architekturą kampusów, ale opierają się na tych samych przepisach Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Pierwszym krokiem każdego studenta powinno być zgłoszenie się do dedykowanego biura jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego.

Centrum Dostępności UG (CD UG)

Uniwersytet Gdański skoncentrował swoje usługi w Centrum Dostępności (dawniej Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami). Siedziba główna mieści się na Kampusie Oliwa, w budynku Biblioteki Głównej UG (ul. Wita Stwosza 53).

• Zasięg: Kampus Oliwa (WNS, Prawo, Filologia, Biologia, Chemia, Matematyka), Wydział Ekonomiczny i Zarządzania w Sopocie oraz Wydział Oceanografii w Gdyni.
• Kontakt i zgłoszenia: Wnioski składa się przez moduł mUsos / USOSweb, a konsultacje indywidualne odbywają się stacjonarnie lub poprzez MS Teams.

Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami PG (BON PG)

Politechnika Gdańska prowadzi BON w obrębie Kampusu Wrzeszcz. Biuro znajduje się w Gmachu Głównym (ul. Narutowicza 11/12, skrzydło B, dojazd windą od strony dziedzińca Fahrenheita).

• Zasięg: Wszystkie wydziały na Kampusie Wrzeszcz (ETI, Mechanical, Inżynieria Lądowa, Architektura i pozostałe).
• Kontakt i zgłoszenia: Obsługa wniosków odbywa się przez portal Moja PG w zakładce „Student” -> „Sprawy socjalne/Dostępność”.

Stypendium dla osób z niepełnosprawnościami 2026/2027 – kwoty, warunki, wnioski

Stypendium to świadczenie przyznawane ze środków budżetu państwa. Nie zależy od dochodu na osobę w rodzinie – jedynym kryterium formalnym jest posiadanie ważnego orzeczenia o niepełnosprawności.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

• Weryfikacja dokumentu: Zeskanuj orzeczenie z Powiatowego/Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności lub orzeczenie lekarza orzecznika ZUS.
• Rejestracja w systemie:
• Na UG: Zaloguj się do USOSweb -> Dla wszystkich -> Wnioski -> Wniosek o stypendium dla osób z niepełnosprawnościami.
• Na PG: Zaloguj się do Moja PG -> Stypendia -> Nowy wniosek.
• Terminy: Wnioski na semestr zimowy przyjmowane są od połowy września do 20 października 2026 r. (złożenie wniosku po tym terminie skutkuje wypłatą wsparcia od miesiąca złożenia, bez wyrównania za październik).
• Dostarczenie oryginału: Często wymagane jest okazanie oryginału orzeczenia do wglądu w Centrum Dostępności UG lub BON PG (można to zrobić podczas wizyty w biurze lub przesłać listem poleconym/pocztą ePUAP).

Asystent Studenta z Niepełnosprawnością (ASN) – jak to działa w praktyce?

Asystent dydaktyczny to jedna z najważniejszych form wsparcia dla osób z dysfunkcją narządu ruchu, wzroku, słuchu lub zaburzeniami ze spektrum autyzmu i chorobami przewlekłymi.

Kim jest asystent?

Najczęściej zostaje nim inny student z tego samego roku lub kierunku. Dla osoby potrzebującej wsparcia jest to ogromne ułatwienie, a dla asystenta – okazja do legalnego zarobku w oparciu o umowę zlecenie finansowaną z funduszy dostępnościowych uczelni.

Zgodne z prawem obowiązki asystenta:

• Sporządzanie notatek z wykładów i ćwiczeń w formie dostępnej dla studenta (np. pliki tekstowe skanowane przez czytniki ekranowe).

• Pomoc w przemieszczaniu się po kampusie (np. od przystanku SKM Gdańsk Przymorze-Uniwersytet do sali na Wydziale Prawa UG lub między Gmachu Głównym PG a wydziałem ETI).

• Wsparcie w korzystaniu z zasobów bibliotecznych (wypożyczanie książek, skanowanie materiałów).

• Pomoc organizacyjna w kontakcie z dziekanatem czy prowadzącymi zajęcia.

Czego asystent NIE MOŻE robić?

• Pisać za studenta kolokwiów, egzaminów i prac dyplomowych.

• Wykonywać czynności o charakterze pielęgnacyjnym lub higienicznym (asystent dydaktyczny wspiera wyłącznie proces kształcenia).

Jak wnioskować o asystenta na rok 2026/2027?

Zgłoszenie należy przesłać mailowo lub złożyć osobiście w CD UG / BON PG przed startem semestru (najlepiej do połowy września). Jeżeli masz znajomego z grupy, który zgadza się pełnić tę rolę, zgłaszasz go imiennie. Jeśli nie masz takiej osoby, biuro przeprowadzi rekrutację wśród studentów Twojego wydziału.

Dostosowanie procesu dydaktycznego i egzaminów

Niepełnosprawność nie zwalnia z realizacji programu studiów, ale daje prawo do wyrównania szans. Mówi o tym Regulamin Studiów zarówno na UG, jak i na PG.

Formy adaptacji zajęć i egzaminów dostępne w roku 2026/2027:

• Wydłużenie czasu trwania egzaminów i kolokwiów: Standardowo o 50% czasu podstawowego.
• Zmiana formy egzaminowania: Zamiana egzaminu pisemnego na ustny (lub odwrotnie) w zależności od specyfiki niepełnosprawności.
• Materiały dydaktyczne w formach alternatywnych: Udostępnianie skryptów i prezentacji przed zajęciami w cyfrowych formatach tekstowych (TXT, DOCX, dostępny PDF) umożliwiających odczyt syntezatorem mowy.
• Korzystanie ze sprzętu wspomagającego: Możliwość wnoszenia na egzaminy dyktafonów, pętli indukcyjnych, powiększalników czy własnego komputera z oprogramowaniem specjalistycznym (np. NVDA, JAWS).
• Indywidualna Organizacja Studiów (IOS): Umożliwia elastyczne zarządzanie obecnościami na wykładach i ćwiczeniach oraz ustalanie indywidualnych terminów zaliczeń z prowadzącymi, co jest kluczowe w przypadku leczenia lub rehabilitacji.
• Udział tłumacza języka migowego (PJM) lub asystenta stałego: Obecność tłumacza podczas zajęć dydaktycznych oraz egzaminów.

Ważne: Wniosek o adaptację formy egzaminu należy złożyć do opiekuna ds. dostępności na początku semestru, a nie na kilka dni przed sesją egzaminacyjną.

Kampusy i logistyka w Gdańsku – perspektywa studenta z niepełnosprawnością

Lokalizacja uczelni i jej architektoniczne dostosowanie bezpośrednio wpływają na codzienne funkcjonowanie.

Kampus Uniwersytetu Gdańskiego (Oliwa)

To nowocześnie zaprojektowana przestrzeń. Zdecydowana większość budynków na Wita Stwosza powstała po 2000 roku, co przekłada się na wysoką dostępność architektoniczną.

• Dojazd: Przystanek SKM Gdańsk Przymorze-Uniwersytet jest wyposażony w windy i pochylnie (warto sprawdzać stan techniczny wind na stronie PKP SKM). Z przystanków tramwajowych przy ul. Abrahama (linie 5, 6, 9, 11, 12) kursują wyłącznie niskopodłogowe składy (Pesa Swing, Pesa Jazz).

• Budynki: Wydziały WNS, Prawa, Filologiczny, Neofilologii, Biologii i Chemii posiadają wejścia z poziomu zero, windy z zapowiedziami głosowymi i oznaczeniami w alfabecie Braille’a oraz dostosowane toalety.

• Miejsca parkingowe: Na terenie całego kampusu Oliwa dostępne są bezpłatne, oznaczone koperty dla osób posiadających kartę parkingową niepełnosprawnego (wjazd przez szlabany po zarejestrowaniu numeru rejestracyjnego w Centrum Dostępności).

Kampus Politechniki Gdańskiej (Wrzeszcz)

Kampus PG łączy zabytkową architekturę z nowymi obiektami. Przekłada się to na zróżnicowany poziom dostępności.

• Dojazd: Przystanek SKM Gdańsk Politechnika posiada podjazd rampowy. Z przystanków tramwajowych przy ul. Grunwaldzkiej/Maja (linie 2, 3, 6, 9, 11, 12) dojście na kampus wymaga pokonania lekkiego wzniesienia.

• Wyzwania architektoniczne: Gmach Główny posiada wysokie schody frontowe. Dostęp dla wózków inwalidzkich odbywa się przez wejścia boczne i wewnętrzne platformy przyschodowe/windy. Nowsze obiekty, takie jak Wydział ETI (nowy i stary budynek), Wydział Zarządzania i Ekonomii czy Centrum Sportowe, są w pełni przystosowane.

• Systemy nawigacji: PG wdraża systemy znaczników (np. Totup) ułatwiające orientację przestrzenną osobom niewidomym i słabowidzącym.

Akademiki bez barier – zakwaterowanie na UG i PG

Obie uczelnie dysponują specjalnie zaadaptowanymi pokojami w domach studenckich.

Zakwaterowanie na UG

Głównym obiektem dostosowanym dla osób z niepełnosprawnością ruchową jest Dom Studencki nr 11 (ul. Macierzy Szkolnej 4, położony w samym sercu Kampusu Oliwa).

• Wyposażony w szerokie ciągi komunikacyjne, brak progów, windy oraz łazienki z uchwytami i bezbrodzikowymi natryskami.

• Możliwość zamieszkania z bezpłatnym zakwaterowaniem dla asystenta (po uzyskaniu zgody Prorektora ds. Studenckich).

Zakwaterowanie na PG

Na terenie osiedla akademickiego w rejonie ul. Traugutta i DoStudzienki, dostosowane pokoje oferują m.in. DS 12 oraz wybrane segmenty w DS 1 i DS 5.

• Pokoje posiadają dostosowane aneks kuchenny, poszerzone drzwi oraz odpowiednio zaaranżowane węzły sanitarne.

• Dedykowane punkty ładowania dla elektrycznych wózków inwalidzkich.

Porównanie oferty wsparcia – UG vs Politechnika Gdańska